Eski Sağlık Bakanı Bülent Akarcalı, sigaranın, ’kansere yol açar” denilen etkenlerin tümünden binlerce kez daha zararlı olduğunu söyledi.Akarcalı, TBMM Kanser Araştırması Komisyonunda yaptığı sunumda, sigaranın hem halkın sağlığını hem de devletin bütçesini tehdit ettiğini ifade etti.Her yıl 150 bin kişiye kanser teşhisi konulduğunu öğrendiklerinde dehşete düştüklerini belirten Akarcalı, “Kanser tedavisinin maliyetini, kaybolan iş gücünü ve en önemlisi çekilen acıları düşünün” dedi.

“Sigara, ’kansere yol açar’ denilen etkenlerin tümünden binlerce kez daha zararlı” diyen Akarcalı, şöyle devam etti:

“Aklınıza gelecek tüm zararlı maddeleri bir araya toplayın, işte sigara bu. Bu sağlığa zararlı maddeleri belki zaman içerisinde 3’er 5’er alıyorsunuz ama vücut bunlarla mücadele mekanizması geliştirebiliyor. Sigarada ise bunların tümü bir anda size hücum ediyor. Bu nedenle bu komisyonun hazırlayacağı raporda kurumlara verilecek direktifler büyük önem taşıyor. Rapor çıktıktan sonra bunun uygulamalarının takibi açısından komisyonunun varlığını sürdürmesi gerekiyor.”

Türkiye’de sigaranın zararlarına karşı mücadele edecek birimlerin mevcut olduğunu ancak aralarında koordinasyon bulunmadığını anlatan Akarcalı, ”Sigaranın en çok içildiği yerlerin başında tıp fakülteleri geliyor. İnanılır gibi değil. Bu, hipokrat yeminine de uymuyor. Daha 1. sınıfta YÖK bunu müfredata koymalı. Yarın diplomasını alacak kişi, davranışlarının örnek alındığını bilmeli” diye konuştu.

Genç kızlar arasında sigara kullanımının yaygın olmasından yakınan Akarcalı, geleceğin annelerinin vücutlarında biriktirdiği zehri çocuklarına aktardıklarını anlattı.

Sigaranın kanser oluşumuna yol açmada diğer faktörlere göre açık ara önde olduğunun anlatılması gerektiğini vurgulayan Akarcalı, “Dumansız hava sahası uygulamasının ardından sigara tüketiminde bir azalma olduğunu görüyoruz. Yani kahvehanede oturan bir kişi, oradan çıktıktan sonra, ’bu arada 8 sigara içemedim, tümünü şimdi içeyim” demiyor” dedi.

Akarcalı, sigara kaçaklığı konusunda sorun yaşandığını, bunun önlenmesi gerektiğini belirtti.

GIDA MADDELERİ VE KANSER
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Gıda Kontrol Hizmetleri Daire Başkanı İbrahim İlbeği de “Gıda Maddeleri ve Kanser” konulu bir sunum yaptı. Gıda maddelerinin kansere neden olmaları açısından birtakım riskler içerdiğini anlatan İlbeği, “Her madde zehirdir ancak zehir olmayanı ayıran dozudur” dedi.

Gıda sektörünün bazen kendi çıkarlarını ön planda tutup, halk sağlığını önemsemeyen uygulamalar yaptıklarını belirten İlbeği, “Çok büyük bir firmanın bile sucuk, salam üretiminde hayvansal protein yerine bitkisel protein, tavuk kanadı ve sakatatı kullandığına şahit oluyoruz” diye konuştu.

Süt ürünleriyle ilgili de yanlış uygulamalar bulunduğunu ifade eden İlbeği, ürünlerin içeriğindeki tatlandırıcı, renklendirici gibi katkı maddelerini belirlemek amacıyla kullanılan, “E” koduna ilişkin yanlış bilgilendirmeler yapıldığını anlattı. Bu kodun, AB üyesi ülkelerde bilgilendirme amaçlı kullanıldığına dikkati çeken İlbeği, “Ambalajında bu kodun yer aldığı ürünler sanki zehirliymiş gibi lanse edildi” dedi.

Sağlık Bakanlığı, sahte ambalaja konulan ve üstüne korsan kupür basılan ilaçların piyasada yaygınlaşması üzerine eczacı odaları ile ilaç firmalarını resmî yazıyla uyardı.

25 ayrı ilacın sahte kutularda satıldığını belirten bakanlık, bunların arasında kullanım tarihi geçmiş ürünler de olabileceğine dikkat çekti. Şüpheli ilaçları tek tek sıraladıktan sonra, söz konusu ürünlerin eczane ve hastanelerden toplatılmasını istedi. Zaman gazetesinin haberine göre, kara listede, tansiyon, şeker, depresyon ve kanser ilaçları ağırlıkta. Ürünlerin ortak özelliği fazla tüketilmesi ve pahalı olması. Türkiye’deki ilaç sahteciliği en çok ambalaj üzerinden yapılıyor. Kutuları taklit eden kişiler, reçetelere eklediği sahte kupürleri Sosyal Güvenlik Kurumu’na göndererek milyarlarca YTL haksız kazanç elde ediyor. SGK, hastaya verilen ilacı kupür üzerinden takip ederek ödeme yaptığı için usulsüzlüğün önüne geçilemiyor. Ayrıca Hazine vergi kaybına uğruyor.

Sahte ilacın önü bir türlü alınamıyor. Sağlık Bakanlığı İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü, 2 Temmuz’da Mersin’de yapılan operasyonda ele geçirilen sahte ambalajlı ilaçlar konusunda 13 firmaya uyarı yazısı gönderdi. Şirketlerin ürettiği ilaçların sahte kutularla piyasaya sürüldüğünü belirten bakanlık, depo, hastane ve eczane kontrolü yapılarak sahte ürünlerin tespitini istedi. Sahte ilaçlarla orijinallerinin değiştirilmesi firmalara görev olarak yüklendi. Gerekli adımların atılmaması halinde firmanın ürettiği bütün ilaçların toplatılacağı uyarısında bulundu. Bakanlığın yazısına rağmen halk sağlığı açısından büyük risk taşıyan ilaçlar henüz toplatılmadı. Tüm Eczacı İşverenler Sendikası Başkanı Nurten Saydan da toplama konusunda herhangi bir işlem yapılmadığını belirtti. Sahte kutulu ilaçla gerçeğini ayırt etmenin çok zor olduğunu vurgulayan Saydan, şunları söyledi: “Naylon kutuların içindeki ürünlerin gerçek ilaç olup olmadığını bilmiyoruz. Eczaneler depo ve firmadan gelen ilaçları orijinal kabul edip hastalara veriyor.” Sahte kutulu ilaçlar arasında en çok şeker, tansiyon, depresyon ilaçları bulunuyor.

Bakanlığın açıkladığı listedeki ilaçlar şu tedavilerde kullanılıyor:
Anksiyete, epilepsi-sara, şizofren, astım, koah, nefes darlığı, kanser için ağızdan besleme solüsyonları, antibiyotik, nöropatik ağrı ve şeker hastaları için insülin.

Bu arada SGK ile Sağlık Bakanlığı, insan sağlığını tehdit eden ilaç yolsuzluğuna ‘dur’ demek için İlaç Takip Sistemi hazırlıyor. Projeye göre her ilaca ayrı kimlik numarası verilecek. Sistemde olmayan kimlik numarasını SGK kabul etmeyeceği için sahte ambalajlı ilaç tarihe karışacak.

Dünya Sağlık Örgütü tahminlerine göre bu rakam, önlem alınmazsa 2020’de yüzde 50’lik artışla 15 milyonu bulacak. Pek çok kanser tipi durduk yerde veya bir gecede ortaya çıkmıyor ve büyük oranda öngörülebiliyor. Günlük yaşamınızda yapacağınız birkaç küçük değişiklik, riski gözle görünür oranda azaltabilir…

Lahana turşusu yiyin: Fermentasyon sürecinde kanser savaşçısı bileşenler ortaya çıkıyor.

Haşlanmış brokoli yiyin: Haşlayın çünkü araştırmaya göre brokoliyi mikrodalgaya koymak, kanserden koruyan bileşenlerin yüzde 97’sini yok ediyor.

Salatanıza Brezilya fıstığı koyun: Brezilya fıstığındaki selenyum, kanser hücrelerini öldürerek hücrelerin DNA’larını tamir etmelerine yardımcı oluyor.

Kalsiyum ve D vitamini alın: ABD’deki Dartmouth Tıp Okulu’nun araştırmasına göre bu bileşim, kolon kanserine yol açan kolon poliplerini azaltıyor.

Her şeye sarmısak koyun: Sarmısaktaki sülfür bileşikleri, bağışıklık sisteminin kansere karşı doğal savunmasını harekete geçiriyor.

Her sabah biraz kavun yiyin: Kavundaki karotenoidler akciğer kanseri riskini azaltıyor.

Kahvaltıya yarım bardak yabanmersini ekleyin: Yabanmersini bir numaralı antioksidan.

Enginar yemeye alışın: Enginardaki antioksidanlar cilt kanserini önlemeye yardımcı oluyor.

Mangal etini terbiyeleyin: Eti bolca marine etmek pişirirken ateşle direkt teması önleyerek kimyasalların oluşumunu azaltıyor.

Bol su için: Her gün sekiz bardak su içen erkeklerde mesane, kadınlarda kolon kanseri riski yarı yarıya azalıyor.

Yeşil çay için: Yeşil çaydaki EGCC adlı kimyasalın bugüne dek keşfedilmiş en güçlü kanser karşıtı bileşen olduğuna inanılıyor.

Bira için ama abartmayın: Bira, ülser ve mide kanserine yol açan helikobaktere karşı koruma sağlıyor. Ama günde iki taneden fazlası kanser riskini artırıyor.

Düzenli balık tüketin: Haftada en az dört kere balık yiyenlerde kan kanseri riski üçte bir oranında azalıyor.

Her sabah bir multivitamin: İdeal oranlarda vitamin ve mineralin bağışıklık sistemini güçlendirdiğine dair çok kanıt var.

Her gün 15 dakika güneşe çıkın: D vitamini eksikliği meme, kolon, prostat, yumurtalık ve mide kanseri riskini artırmanın yanı sıra osteoporoz, yüksek kan basıncı, MS gibi sorunlara yol açıyor.

İki saatte bir güneş kremi: Bir likör bardağının aldığı kadar güneş kremi dermatologlara göre kansere yol açan UV ışınlarından korunmak için yeterli miktar.

Kivi yiyin: Yüksek oranda C ve E vitamini, lutein ve bakır içeren kivi değerli bir antioksidan.

Kondom kullanın, tekeşli olun: Kadınlar ne kadar çok kişiyle cinsel ilişkiye girerse rahim ağzı kanserine yol açan HPV’yi (human papilloma virus) kapma oranı da o kadar yükseliyor.

Yüksek yağlı hayvansal proteinleri kesin: Et yerine balık veya tavuğu tercih edin. Tereyağı yerine zeytinyağı kullanın.

Üzümle beslenin: Şarapta bulunan kanserden koruyucu resveratrol üzümde bol miktarda var.

Salataya taze soğan koyun: Çiğ veya az pişmiş yenilmesi tavsiye edilen taze soğan prostat kanseri riskini yarı yarıya azaltıyor.

Taze limonata için: Avustralyalı uzmanlara göre her gün biraz narenciye ağız, gırtlak ve mide kanseri riskini yarı yarıya azaltıyor.

Düzenli yürüyüş: Akşam yemekten sonra 30 dakika yürüyüş meme kanseri riskini azaltıyor.

Organik gıdalar: Organik olmayan gıdalardaki hormon ve tarım ilaçlarının hücrelere verdiği zarar, kansere yol açabiliyor.

Karahindiba yiyin: Çin’de yüzyıllardır kanser tedavisinde kullanılan bitki, A vitamini ve potasyum açısından inanılmaz zengin.

Kurutemizleme gerektirmeyen giysi seçin: İşlem sırasında kullanılan kimyasallar böbrek ve karaciğer kanserine yol açıyor.

Turşu yerine salatalık, somon füme yerine tazesi: Araştırmalar füme gıda ve turşuların kanserojen içerdiğini gösteriyor.

Cips veya kızarmış patates yerine haşlanmış patates: Kızaran gıdalarda oluşan kimyasal değişimler kansere davetiye çıkarıyor.

Sprey bronzlaştırıcıları tercih edin: Solaryumun aksine deri kanseri riskini artırdıklarına dair hiçbir bulgu yok.

Sosyal çevreyi genişletin: Arkadaşlarıyla tatminkâr ilişkisi olmayan erkeklerde prostat kanseri oranı yüksek.